Chiasenow
10/11/21
23715
0

Chỉ số P/E trong chứng khoán là gì? Nghiên cứu chỉ số P/E trong chứng khoán


Tư vấn du học các nước Nhật Hàn Đài Loan Nếu bạn thấy bài viết có giá trị với bạn, đừng ngại chia sẻ bài viết để lan tỏa đến cộng đồng nhé!
5/5 - (5 bình chọn)

Có rất nhiều các chỉ số trong chứng khoán. 1 trong các chỉ số quan trọng đó là chỉ số P/E. Vậy chỉ số P/E trong chứng khoán là gì? Cùng Chiasenow tìm hiểu qua bài viết này nhé!

Chỉ số P/E trong chứng khoán là là gì?

Chỉ số P/E trong chứng khoán (viết tắt của chỉ số Price to Earning ratio) là chỉ số đánh giá mối quan hệ giữa giá thị trường của cổ phiếu (Price) và thu nhập trên một cổ phiếu (EPS).

Công thức tính chỉ số P/E:

P/E = Giá thị trường của cổ phiếu (Price)/Thu nhập trên một cổ phiếu (EPS)

Chỉ số P/E trong chứng khoán là 1 chỉ số quan trọng được sử dụng trong định giá cổ phiếu.

Ý nghĩa của Chỉ số P/E trong chứng khoán

Chỉ số P/E trong chứng khoán thể hiện mức giá mà bạn sẵn sàng bỏ ra cho một đồng lợi nhuận thu được từ cổ phiếu.

Hay, bạn sẵn sàng trả giá bao nhiêu cho cổ phiếu của 1 doanh nghiệp dựa trên lợi nhuận (thu nhập) của doanh nghiệp đó.

Ví dụ:

CTCP Thế giới di động (Mã: MWG) hiện có P/E bằng 12,57.

Chỉ số PE trong chứng khoán của Thế giới di động
Chỉ số PE trong chứng khoán của Thế giới di động

Điều đó nghĩa là…

Nhà đầu tư chấp nhận bỏ ra 12,57 đồng để đổi lấy 1 đồng lợi nhuận từ MWG.

Cách tính Chỉ số PE trong chứng khoán

Để tính chỉ số P/E trong chứng khoán của doanh nghiệp, bạn cần xác định 2 yếu tố cấu thành nên chỉ số.

Đó là: Price và EPS.

  • Price là giá thị trường của cổ phiếu.
  • EPS là thu nhập (lợi nhuận ròng) của một cổ phiếu.

Trong đó, EPS được coi là biến số quan trọng nhất.

EPS là phần lợi nhuận mà doanh nghiệp phân bổ cho mỗi cổ phần đang lưu hành trên thị trường. Nó thể hiện khả năng tạo ra lợi nhuận của doanh nghiệp.

EPS = (Lợi nhuận sau thuế - Cổ tức ưu đãi) / Số lượng cổ phiếu thường đang lưu hành

Trong việc tính toán EPS, sẽ chính xác hơn nếu bạn sử dụng Số lượng cổ phiếu lưu hành bình quân trong kỳ.

Tuy nhiên, để đơn giản hóa, chúng ta thường dùng số cổ phiếu lưu hành vào thời điểm cuối kỳ.

Ví dụ cách tính chỉ số P/E trong chứng khoán năm 2019 của NT2

Để tính chỉ số P/E năm 2019 của CTCP Điện lực dầu khí Nhơn Trạch 2 (Mã: NT2)

Bước 1: Tìm chỉ tiêu EPS (hay Lãi cơ bản trên cổ phiếu) trên Báo cáo kết quả kinh doanh của NT2.

Báo cáo tài chính của hầu hết các doanh nghiệp đều sẽ cung cấp số EPS.

Chỉ tiêu EPS của doanh nghiệp
Chỉ tiêu EPS của doanh nghiệp

Trong trường hợp doanh nghiệp không đưa EPS vào báo cáo của họ (vì điều này không bắt buộc)…

…bạn vẫn hoàn toàn có thể tự mình tính toán bằng công thức tôi đã nêu ở trên.

Bước 2: Xác định Giá thị trường (Price)

Về mức giá thị trường, con số này khá dễ lấy, hãy xem Lịch sử giá giao dịch của cổ phiếu NT2.

Xác định giá thị trường chứng khoán
Xác định giá thị trường chứng khoán

Ở đây, Chiasenow sẽ lấy mức giá đóng cửa tại phiên cuối cùng của năm 2019 (tức tại ngày 31/12/2019). Giá cổ phiếu của NT2 khi đó là 21.650 đồng/cổ phiếu

Bước 3: Tính toán chỉ số P/E năm 2019

Lấy Giá thị trường chia cho EPS, ta sẽ tính được chỉ số P/E của NT2 trong năm 2019 bằng 8.5 (= 21.650 / 2.540).

Xem nhanh chỉ số P/E trong chứng khoán

Hiện nay có khá nhiều trang web tính sẵn chỉ số P/E như Cafef, Vietstock,…

Ví dụ Chiasenow đang xem nhanh chỉ số P/E của NT2 trên Cafef…

Như bạn thấy, tại thời điểm 21122020, chỉ số PE trong chứng khoán của NT2 đang là 10.76 lần
Như bạn thấy, tại thời điểm 21122020, chỉ số PE trong chứng khoán của NT2 đang là 10.76 lần

Chỉ số P/E trong chứng khoán như thế nào là tốt?

Thông thường, chỉ số P/E trong chứng khoán cao thể hiện sự kỳ vọng của nhà đầu tư về việc tăng trưởng thu nhập từ cổ phiếu đó sẽ cao hơn trong tương lai.

Các nhà đầu tư chuyên nghiệp thường sẵn sàng trả một mức premium cho những doanh nghiệp hàng đầu. Vì thế mà những doanh nghiệp này có chỉ số P/E trong chứng khoán rất cao.

1. Chỉ số P/E trong chứng khoán cao

Ví dụ tiêu biểu nhất có lẽ phải nói đến cổ phiếu Amazon của vị tỷ phú giàu nhất hành tinh Jeff Bezos. Công ty này chưa từng trả 1 đồng cổ tức cho cổ đông từ khi niêm yết và mức P/E hiện tại là 91,42, trong khi sàn Nasdaq nơi công ty này niêm yết chỉ có mức P/E xấp xỉ 19.

Chỉ số PE trong chứng khoán của Amazon
Chỉ số PE trong chứng khoán của Amazon

Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng…

Chỉ số P/E trong chứng khoán cao đôi khi là biểu hiện việc doanh nghiệp kinh doanh kém hiệu quả (các chỉ số tài chính sẽ chỉ ra điều này rõ ràng hơn), khiến EPS thấp (thậm chí = 0) nên chỉ số P/E mới cao.

2. Chỉ số P/E trong chứng khoán thấp

Có rất nhiều lý do để doanh nghiệp có chỉ số P/E trong chứng khoán thấp ở một thời điểm.

Có thể doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn so với thời gian trước. Vì thế, lợi nhuận trên 1 cổ phần (EPS) tăng lên, khiến cho chỉ số P/E trong chứng khoán thấp. Trong trường hợp này có thể nói cổ phiếu đang bị định giá thấp và là cơ hội để chúng ta mua vào.

Tuy nhiên, chỉ số P/E trong chứng khoán thấp có thể do doanh nghiệp thu được lợi nhuận bất thường (từ thanh lý tài sản, hay bán công ty con,…). Nhưng khoản lợi nhuận này sẽ không bền vững. Chúng không đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi và không lặp lại trong tương lai.

Hoặc do các cổ đông hiện hữu, họ không còn thấy khả năng phát triển của doanh nghiệp, nên quyết định bán chốt lời. Khiến giá cổ phiếu giảm. Dẫn tới chỉ số P/E trong chứng khoán thấp.

Với những trường hợp này, chỉ số P/E trong chứng khoán ở mức thấp có thể sẽ duy trì trong một khoảng thời gian, nhưng có lẽ cổ phiếu đó không được coi là rẻ, bởi triển vọng phát triển của doanh nghiệp không còn tươi sáng.

3. Chỉ số P/E trong chứng khoán tốt là…

Như đã phân tích ở trên

Thật khó để nói rằng chỉ số P/E trong chứng khoán như nào đó là tốt và tốt như thế nào…

Chỉ số P/E trong chứng khoán hiện tại cao hay thấp không có nhiều ý nghĩa nếu đứng một mình. Nó cần được đem ra so sánh với chỉ số P/E toàn ngành cũng như với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận và thu nhập dự kiến của công ty.

Ví dụ minh họa về chỉ số P/E trong chứng khoán

Dưới đây là các ví dụ về chỉ số P/E trong chứng khoán…

1. Chỉ số P/E trong chứng khoán của VNM

Chỉ số P/E trong chứng khoán của CTCP Sữa Việt Nam (Mã: VNM) luôn duy trì ở mức cao trong các năm qua. Thậm chí còn cao hơn trung bình toàn thị trường.

Chỉ số PE trong chứng khoán của VNM
Chỉ số PE trong chứng khoán của VNM

Thực tế cũng đã chứng minh, mua cổ phiếu VNM với chỉ số P/E trong chứng khoán cao là một sự lựa chọn đúng đắn. Giá cổ phiếu VNM liên tục tăng kể từ khi niêm yết.

Cổ phiếu VNM liên tục tăng do chỉ số PE cao khi phát hành
Cổ phiếu VNM liên tục tăng do chỉ số PE cao khi phát hành

Như vậy, ý nghĩa chỉ số P/E cao của VNM là: Triển vọng của VNM trong tương lai rất tốt. Vì thế nhà đầu tư sẵn sàng trả đến 30 đồng cho 1 đồng lợi nhuận của VNM.

2. Chỉ số P/E trong chứng khoán của ROS

Hiện chỉ số P/E trong chứng khoán của CTCP Xây dựng FLC Faros (Mã: ROS) là 94,57.

Chỉ số PE trong chứng khoán của ROS
Chỉ số PE trong chứng khoán của ROS

Cũng cao đấy chứ nhỉ! Thậm chí còn gấp 3 lần mức P/E của VNM.

Đừng vội mừng…

Chỉ số P/E = 94, nghĩa là bạn sẽ phải đợi gần 1 thế kỷ mới có thể thu hồi vốn, hoặc…

…bạn đang tin tưởng rằng, trong tương lai ROS sẽ là một Amazon thứ hai.

Vốn dĩ, chỉ số P/E trong chứng khoán của ROS cao như vậy là do EPS của doanh nghiệp quá thấp, chỉ khoảng 340 đồng/CP, trong khi giá cổ phiếu gần 32.000 đồng

Bạn chắc hẳn sẽ nhận ra ROS trong trường hợp này: vượt rất xa so với giá trị thực.

Nếu nắm giữ ROS lâu dài…

Chiasenow tin rằng, bạn sẽ sớm trở thành David Copperfield thứ hai, một ảo thuật gia với khả năng biến Tiền vàng thành giấy lộn.

Nên cân nhắc khi đầu tư vào những cổ phiếu có P/E hơn nửa đời người

3. Chỉ số P/E trong chứng khoán của QNS

CTCP Đường Quảng Ngãi (Mã: QNS) hiện đang giao dịch với mức P/E là 9.x

Chỉ số PE trong chứng khoán của QNS
Chỉ số PE trong chứng khoán của QNS

Thậm chí số P/E trong chứng khoán này còn thấp hơn chính nó trong quá khứ.

Chỉ số PE trong quá khứ của QNS
Chỉ số PE trong quá khứ của QNS

Lý do mà QNS hiện đang bị định giá thấp như vậy là vì…

Thị trường hiện đang có những đánh giá khá tiêu cực về khả năng tăng trưởng và thị phần ở cả 2 mảng kinh doanh chính (mảng Sữa đậu nành và mảng Đường) của QNS.

Ưu điểm và nhược điểm của chỉ số P/E trong chứng khoán

Chỉ số P/E trong chứng khoán có rất nhiều ưu điểm như:

1. Đơn giản

Chỉ cần vài bước đơn giản, bạn có thể dễ dàng tính được chỉ số P/E trong chứng khoán của doanh nghiệp.

Do đó chỉ số này được rất nhiều nhà đầu tư mới tham gia thị trường sử dụng.

2. Hiệu quả

Chỉ số P/E trong chứng khoán vừa phản ánh kết quả hoạt động của công ty (EPS) và tâm lý thị trường (Price), do đó đây là chỉ số tuyệt vời để định giá đơn giản doanh nghiệp.

Theo đó, cổ phiếu có thể tăng giá trong tương lai khi EPS tăng (chỉ số P/E trong chứng khoán không đổi) hoặc mức khi vọng của nhà đầu tư với cổ phiếu tăng (P/E tăng).

3. Thước đo tâm lý hiệu quả

Không chỉ là chỉ số định giá của doanh nghiệp, do chỉ số VNINDEX được lấy theo tỷ trọng (weighted) của các cổ phiếu sàn nên bạn hoàn toàn có thể tính được chỉ số P/E của toàn thị trường.

Chỉ số PE trong chứng khoán VnIndex
Chỉ số PE trong chứng khoán VnIndex

Theo đó thời điểm năm 2018 khi tâm lý đám đông quá hưng phấn (trong khi EPS của doanh nghiệp chưa kịp tăng), chỉ số P/E của toàn thị trường sau khi vượt 22 lần đã điều chỉnh xuống mức 17.5 lần.

Bạn có thể vẽ chỉ số P/E của doanh nghiệp (thị trường) trong lịch sử khoảng 10 năm để xem doanh nghiệp (thị trường) đang đắt hay rẻ so với chính nó.

Nhược nhiểm của chỉ số P/E:

4. Chỉ số P/E trong chứng khoán âm

Khi doanh nghiệp hoạt động thiếu hiệu quả và xảy ra lỗ (dẫn tới EPS âm) thì chỉ số P/E trong chứng khoán của doanh nghiệp đó sẽ không sử dụng được.

5. Chất lượng của EPS

Do EPS được tính dựa trên lợi nhuận của doanh nghiệp nên sẽ cực kỳ thiếu xót nếu bạn chưa đánh giá lợi nhuận của doanh nghiệp có bền vững không?

Rất nhiều trường hợp doanh nghiệp sử dụng các nghiệp vụ kế toán để điều chỉnh hợp nhuận tăng (giảm) đột biến, phục vụ lợi ích của họ.

Nghịch đảo chỉ số P/E trong chứng khoán

Một số nhà đầu tư không sử dụng Chỉ số P/E trong chứng khoán đơn thuần mà họ thích sử dụng nghịch đảo của Chỉ số P/E trong chứng khoán hơn…

Nghịch đảo của chỉ số PE trong chứng khoán
Nghịch đảo của chỉ số PE trong chứng khoán

Chỉ số P/E trong chứng khoán cho bạn biết, mất bao nhiêu năm để doanh nghiệp kiếm đủ tiền trả cho thị giá hiện tại của cổ phiếu.

Ví dụ Chỉ số P/E trong chứng khoán của cổ phiếu NT2 năm 2019 là 8,5 lần, có nghĩa là doanh nghiệp sẽ mất 8,5 năm hoạt động để trả đủ thị giá hiện tại 21,650 đồng/cổ phiếu.

Ngược lại, EPS/Price hay còn được gọi là Earning Yield cho bạn biết mức lợi tức mà doanh nghiệp kiếm được trong năm hiện tại.

Ví dụ: Chỉ số P/E trong chứng khoán của cổ phiếu NT2 = 1/8,5 = 11,76%.

Điều này có nghĩa rằng, nếu bạn mua NT2 với giá 21,650 đồng/cổ phiếu, mỗi năm doanh nghiệp sẽ mang lại mức lợi tức khoảng 11,76%.

Với tư cách là một cổ đông, bạn thường mong muốn doanh nghiệp mình đầu tư có mức lợi tức lớn hơn hoặc bằng với Chi phí sử dụng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.

Từ 3 ví dụ trên, bạn có thể thấy rằng:

  • Đánh giá chỉ Chỉ số P/E trong chứng khoán bao nhiêu là tốt, là hợp lý không hề đơn giản. Chúng không phải những con số khô cứng, mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
  • Nên so sánh với Chỉ số P/E trong chứng khoán của các doanh nghiệp cùng ngành và Chỉ số P/E trong chứng khoán của chính doanh nghiệp đó trong quá khứ để biết được cổ phiếu đó hiện tại đang đắt hay rẻ.
  • Không nên coi Chỉ số P/E trong chứng khoán là nhân tố chính để quyết định mua hay bán cổ phiếu.

Định giá theo phương pháp Absolute PE

Chỉ số P/E trong chứng khoán cũng là một trong những công cụ được sử dụng để định giá cổ phiếu.

1. Chỉ số P/E trong chứng khoán mà mọi người hay áp dụng…

Thông thường, nhà đầu tư và hầu hết các CTCK sẽ áp dụng chỉ số P/E để xác định giá trị doanh nghiệp theo cách sau:

  • Bước 1: So sánh Chỉ số P/E trong chứng khoán của doanh nghiệp với các đối thủ cạnh tranh (trong nước và khu vực).
  • Bước 2: Nếu Chỉ số P/E trong chứng khoán trung bình ngành (lấy từ đối thủ cạnh tranh) cao hơn Chỉ số P/E trong chứng khoán hiện tại của cổ phiếu. Họ sẽ sử dụng chỉ số P/E trung bình ngành (có điều chỉnh) làm hệ số nhân để kết hợp với mức EPS đã dự phóng.
  • Bước 3: Kết quả của phép nhân giữa Chỉ số P/E trong chứng khoán (ngành) và EPS (dự phóng) là giá trị (tuyệt đối) của cổ phiếu đó.

Tuy nhiên…

Nhược điểm của cách tính trên là bạn rất dễ bị cuốn vào những con sóng ảo.

Vì nếu thị trường đang bị đẩy lên quá cao, việc sử dụng Chỉ số P/E trong chứng khoán của các doanh nghiệp cùng ngành sẽ không chính xác.

Ngoài ra, việc so sánh tương đối với các doanh nghiệp khác dễ đem đến một tư duy chệch vì cấu trúc vốn của mỗi doanh nghiệp là khác nhau, mức độ rủi ro cũng như lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp cũng khác nhau.

Vì vậy, ở phần này, Chiasenow sẽ giới thiệu đến bạn 1 phương pháp định giá khác cũng dựa trên Chỉ số P/E trong chứng khoán.

Phương pháp định giá này khá đơn giản, dễ áp dụng, nhưng lại cực kỳ hiệu quả. Đây cũng chính là một trong các phương pháp đang được Chiasenow sử dụng trong định giá doanh nghiệp.

Đó chính là…

2. Phương pháp Absolute PE

Định giá theo Absolute PE được thực hiện theo 1 cách hoàn toàn khác, dựa trên giá trị nội tại của doanh nghiệp.

Mô hình sẽ xác định giá trị của 1 cổ phiếu dựa trên 5 yếu tố chính:

  • Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận
  • Mức tỷ suất cổ tức
  • Rủi ro kinh doanh
  • Rủi ro tài chính
  • Sự ổn định trong việc ước lượng lợi nhuận

Như vậy, muốn áp dụng thành công phương pháp này thì bạn sẽ phải thực sự hiểu rõ cấu trúc, hoạt động kinh doanh, đồng thời xác định được các yếu tố rủi ro bên trong doanh nghiệp.

Xem thêm:
0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x